Φοβαστε τις αράχνες, τα ύψη ή τους…κλόουν; Μην ανησυχείτε, δεν είστε οι μόνοι. Πολλοί άνθρωποιο πάσχουν από διάφορες φοβίες. Ποιες είναι όμως οι πιο κοινές από αυτές;

Ο φόβος που νιώθουμε απέναντι σε φαινομενικά ασήμαντα πράγματα. Όμως οι φοβίες βασανίζουν εκατομμύρια ανθρώπους. Τι κακό μπορεί στην τελική να σου κάνει για παράδειγμα ένα ποντικάκι; Κι όμως, αυτό το μικρό πλάσμα μας προξενεί τόσο τρόμο.

Για πολλές φοβίες έχουμε γενικά μια ιδέα για το τι τις προξενεί. Άλλες παραμένουν ένα μυστήριο ενώ ορισμένες δεν αναγνωρίζονται καν ως φοβίες.

Ένα άρθρο του Ifl Science αναφέρεται στις 10 πιο συνήθεις φοβίες βάσει έρευνας με δείγμα από απαντήσεις 2088 ενηλίκων. Επίσης δίνεται μια εξήγηση για τα αίτιά τους.

Ιδού η λίστα:

1. Υψοφοβία

Την πρώτη θέση έχουν τα ύψη στην λίστα των φοβιών. 23% όσων απάντησαν στην σχετική έρευνα είπαν ότι φοβούνται πολύ τα ύψη. Ένα 35% επίσης δηλωσε ότι αισθάνεται κάποιον φόβο. Η τάση ήταν οι άνθρωποι να φοβούνται περισσότερο, όσο μεγάλωναν ηλικιακά.

Ο αγγλικός όρος είναι acrophobia από το ελληνικό άκρον.

Σύμφωνα με έρευνες, η φοβία σε περιπτώσεις όπου το ύψος δεν είναι πολύ μεγάλο οφείλεται σε αδυναμία σωστού υπολογισμού των κάθετων διαστάσεων.

2.Οφιδιοφοβία

Την δεύτερη θέση καταλαμβάνει το ταπεινό φίδι. 21% των ατόμων δηλώνουν ότι το φοβούνται πάρα πολύ, 31% λιγότερο.

Για αρκετούς συναθρώπους λοιπόν δεν υπάρχει μεγαλύτερος τρόμος από το να δουν ερπετά να σέρνονται στο έδαφος. Στα αγγικά χρησιμοποιείται ο ελληνογενής όρος ophidiophobia (από το ελληνικό όφις). Η φοβια είναι σε μεγάλο βαθμό παραλογισμός δεδομένου ότι τα περισσότερο φίδια είναι εντελώς αβλαβή.

Πρόσφατες έρευνες υποδηλώνουν ότι τα νήπια εμφανίζουν φόβο για τα φίδια. Επομένως πρόκειται για έμφυτο κι όχι επίκτητο αίσθημα. Αν και συχνά ακίνδυνα, ίσως να πρόκειται για κάποιο αίσθημα επιβίωσης που βρίσκεται βαθιά στην ανθρώπινη συνείδηση.

3. Ομιλία μπροστά από κοινό (Γλωσσοφοβία)

Ο φόβος να σταθούμε μπροστά από ένα πλήθος και να μιλήσουμε είναι η τρίτη πιο κοινή φοβία. Ο ελληνογενής αγγλικός όρος είναι glossophobia και αποδίδεται ως γλωσσοφοβία στα ελληνικά, αν και ο όρος δεν είναι ιδιαίτερα δόκιμος. 20% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι φοβούνται πάρα πολύ τις δημόσιες ομιλίες, ενώ 36% δήλωσαν ελαφρώς φοβισμένοι.

Δεν είναι ακριβώς γνωστό τι προκαλεί την γλωσσοφοβία. Ενδεχομένως να πρόκειται για το άγχος της αποτυχίας. Γεγονός είναι ότι αφορά πολλά άτομα και μπορεί να εκδηλώνεται από απλή νευρικότητα μέχρι για το ολοκληρωτικό πάγωμα από τον φόβο.

4. Αραχνοφοβία

Θα περίμενε κανείς ότι αυτή η φοβία θα ήταν πιο ψηλά στην λίστα. Ωστόσο είναι 18% των ατόμων που έλαβαν μέρος στην έρευνα που φοβούνται πολύ τις αράχνες. 24% δήλωσαν ότι τις φοβούνται μόνον λίγο.

Η αραχνοφοβία πρέπει να έχει αίτια ανάλογα με αυτά του φόβου για τα φίδια. Βρίσκεται δηλαδή σε έμφυτες αντιδράσεις του είδους μας. Η αλλοπρόσαλλη, από την ανθρώπινη σκοπιά, κίνηση της αράχνης ίσως πάλι να προκαλεί αυτόν τον φόβο.

5. Κλειστοφοβία

Ο φόβος να βρεθούμε σε κλειστό, στενό χώρο κατατάσσεται στην πέμπτη θέση. 14% αναφέρουν ότι τρέμουν σε αυτήν την ιδέα, και 29% ότι ομοίως θα αισθάνονται κάποιον φόβο.

Ο αγγλικός όρος είναι claustrophobia. Έχει ενδιαφέρον ότι μπορεί να προκαλείται από αίτια αντίστροφα της υψοφοβίας, όπου κάποιος υπερεκτιμά κάθετες αποστάσεις. Στην κλειστροφοβία, ο νους υπολογίζει λανθασμένα οριζόντιες διαστάσεις.

6. Ο φόβος για τα ποντίκια (μυοφοβία)

Στην έκτη θέση βρίσκεται η φοβία των ποντικιών. 9% των ατόμων δήλωσαν πολύ φοβισμένα απέναντι στα ποντίκια και 17% κάπως φοβισμένα.

Δεν υπάρχει σαφής εξήγηση τι προκαλεί αυτήν την φοβία. Ωστόσο πρόκειται μάλλον για μια φοβία που προκαλείται από την γνώση μας ότι τα ποντίκια ήταν φορείς ασθενειών ή από τις στερεοτυπικές αντιδράσεις απέναντι σε αυτά. Μαθαίνουμε να τα απεχθανόμαστε και να τα φοβόμαστε. Και η απεικόνισή ποντικών, αρουραίων και άλλων τρωκτικών σε βιβλία και ταινίες δεν βοηθάει στην αντιμετώπιση της φοβίας.

7. Βελόνες και ενέσεις

Όσοι φοβούνται τις ενέσεις να σηκώσουν το χεράκι τους! Οκ, αρκετοί, όπως αναμενόταν. Μην στεναχωριέστε, δεν είστε οι μόνοι. 8% των ατόμων τρέμουν στην θέα μιας βελόνες. 16% νιώθει και αυτό εξαιρετικά άβολα.

Μπορεί να ονομαστεί τρυπανοφοβία (αγγλικά trypanophobia). Όπως και να την πούμε πάντως, πρόκειται για μια από τις αναγνωρισμένες φοβίες. Τα αίτιά της δεν είναι σαφή, αλλά εντάξει: ποιος κάθεται οικειοθελώς για να τον τρυπήσει ένας γιατρός ή όποιος άλλος. Λογικός ο φόβος λοιπόν, αν και σχεδόν ποτές δεν συμβαίνει τίποτε κακό.

8. Φόβος για τις πτήσεις

Ονομάζεται και αεροφοβία (αγγλιστί aviophobia ή aerophobia). 7% φοβούνται τρομερά τις πτήσεις και 17% επίσης δεν την πολυπαλεύει στο αεροπλάνο.

Η φοβία προκαλείται από τις έκκριση αγχογόνων ορμονών κατά την διάρκεια ενός αεροπορικού ταξιδιού.

Μερικές μικρές αναταράξεις αυξάνουν το άγχος, μειώνοντας τις γνωστικές λειτουργίες. Όσο πιο πολύ ταρακουνιέται κάποιος με αυτήν την φοβία σε μια πτήση, τόσο μειώνονται οι λογικές αντιδράσεις του. Είναι ένας φαύλος κύκλος. Άλλα άτομα πάλι θεωρούν την πτήση ως κάτι το απολύτως νορμάλ.

9. Αγοραφοβία

Η γνωστή φοβία για τα πλήθη έρχεται μόλις ένατη. Αν και υπάρχουν περισσότερες αλληλοσυνδεόμενες φοβίες, η αγοραφοβία είναι η συνηθέστερη. 4% των ατόμων δήλωσαν πώς φοβούνται πολύ τα πλήθη, και 17% αρκετά.

Η αγοραφοβία σχετίζεται με περιστάσεις όπου η διαφυγή μπορεί να είναι δύσκολη, όπως π.χ. σε μέρη όπου συγκεντρώνονται πολλοί άνθρωποι ή τα μέσα μαζικής μεταφοράς.  Σε ακραίες εκδηλώσεις της οι άνθρωποι μπορεί να αποφεύγουν να βγαίνουν από το σπίτι.

Το αίτιο φαίνεται να είναι μια διαταραχή πανικού. Αυτή μπορεί να προκληθεί από τραυματικές εμπειρίες όπως είναι η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Ίσως να αποτελεί και μια έμφυτη ανησυχία του άνθρώπου.

10. Φοβία για τους…κλόουνς

Κι όμως, σε αυτήν την έρευνα, η φοωία για τους γελωτοποιούς ξεπερνά άλλες φοβίες όπως είναι η νεκροφοβία ή η αστραποφοβία. Δεν πρόκειται για αναγνωρισμένη φοβία αν και στα αγγλικά κυκλοφορεί ο ελληνογενής όρος coulrophobia, αν και δεν είναι σαφές πώς ακριβώς προέκυψε.

4% ισχυρίζονται ότι έχουν μια εξαιρετικά φοβική σχέση με τους κλόουν, ενώ 8% τους φοβάται αρκετά.

Τα αίτια μπορεί να είναι δύο. Από την μία η ιδανική εικόνα του γελαστού κλόουν που έχουμε στο κεφάλι μας δεν ανταποκρίνεται σε αυτό που βλέπουμε τελικά στην πραγματικότητα. Είτε, από την άλλη, οφείλεται στο γεγονός ότι δεν διακρίνουμε το αληθινό πρόσωπο ενός κλόουν. Τα διαρκή χαμόγελα επίσης προκαλούν ανησυχία.

Γενικότερα, πολλές φοβίες φαντάζουν βάσιμες ή αβάσιμες, ανάλογα το πώς αισθάνεται ο καθένας μας. Σημαντικό είναι όμως να γνωρίζουμε ότι όταν νιώθουμε μια φοβία δεν είμαστε οι μόνοι που την έχουμε. Σίγουρα κάποιοι εκεί έξω μοιράζονται τα ίδια αισθήματα.

Και μιας και το έφερε η κουβέντα, ας ακούσουμε και ένα τραγούδι αφιερωμένο στην φοβία του σκοταδιού από τους Iron Maiden: